Gisteren had ik het geluk om de voormalige Jacobskerk in ‘s-Hertogenbosch te bezoeken met een bouwkundige die in de periode 1991-1993 nauw betrokken is geweest bij de restauratie ervan. Deze kerk is in 1907 in gebruik genomen en na trouwe dienst, honderd jaar later (op 26 maart 2007), feestelijk geopend als Jheronimus Bosch Art Center. Gisteren hebben we met name veel aandacht geschonken aan de diverse mooie muurschilderingen die daarbij gelukkig ook zijn veilig gesteld voor het nageslacht.
Van deze bijzondere rondleiding heb ik voor mezelf een verslag gemaakt. Daaruit hier graag aandacht voor twee schilderingen. Deze zijn beiden voor bezoekers goed en van vrij dichtbij te bewonderen. Allereerst één van de prachtige fresco’s. Deze is voorin tegen de linker muur van de kerk aangebracht.
Hierboven is dit fresco grotendeels te zien. Mij vielen meteen de prachtige portretten op, evenals de geweldige stofuitdrukking. Ook is op verschillende plaatsen te zien waar de kunstenaar zijn werk onderbrak om daarna verder te werken. Fresco betekent letterlijk vers. Een fresco wordt namelijk geschilderd in verse, natte kalk, zonder bindmiddel. De stuclaag zuigt de pigmenten op en na droging kan er dus niet verder worden gewerkt. Daarom wordt het stucwerk aangebracht in stukken die in enkele uren beschilderd kunnen worden. Zie ook: Fresco in Jeroen Boschtuin.
Een paar details die mijn aandacht trokken. Linksonder is dit fresco gesigneerd: G. ler Geetere , 1911.
Anna Bergmans beschrijft hem eind vorige eeuw in een uitgave van het Katholiek Documentatie- en Onderzoekscentrum te Leuven, (ISBN 90 6186 899 8), als volgt:
de Geetere, Georges (1859 – 1929) schilder – decorateur, leerling Academie Brussel bij Portaels, leraar Academie Halle, decorateur bij plateelfabriek Boch La Louvière, schilderde portretten en historiestukken, specialist frescotechniek, werkte aan monumentale schilderingen o.m. Sint-Pieterskerk Sint-Pieters-Leeuw, Sint-Veronuskerk Lembeek, Seminarie Leo VIII en Sint-Geertruiabdij te Leuven en Sint-Jacobskerk ’s-Hertogenbosch, ontwierp wandtapijten tapijtschool Thiéry te Heverlee.
Op de foto hiernaast is heel goed te zien hoe de kerk is ontworpen, met een bijzonder hoge toren. De kerk is in 1907 in gebruik genomen met een toren van 19 meter hoogte. Dit fresco uit 1911 toont de kerk met hoge toren, maar deze is in 1924 verhoogd tot 52 meter, duidelijk een stuk lager dan bedoeld. Tot 1927 was dit de voorkant van de kerk, toen werd de huidige voorgevel geplaatst. Het plein waar nu de fontein staat was nog tot 1931 bebouwd met huizen. De Hinthamerstraat had tot die tijd een gesloten bebouwing. Dit is, met een luchtfoto uit die tijd, terug te vinden in het boekje “De Jacob een monument”, geschreven door A. Graus en uitgegeven door het Jheronimus Bosch Art Center.
Als tweede wil ik hier even aandacht schenken aan een heel andere muurschildering. Deze is ‘secco’ geschilderd, dat wil zeggen op een droog oppervlak. Het is een geschenk van Oostenrijk voor de opvang hier van Oostenrijkse kinderen na de Eerste Wereldoorlog, in de jaren 1918 – 1922.
Dus, als u in het Jheronimus Bosch Art Center komt, vergeet dan niet, naast alle moois van Bosch, de muurschilderingen te bekijken.
LET OP: Van 9 tot en met 31 januari 2012 zal het Jheronimus Bosch Art Center gesloten zijn in verband met onderhoud en aanpassingen aan het gebouw en de expositie.
Reacties via Facebook